Vitaminler
Vitaminler, sağlıklı yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan organik bileşiklerdir. Vitamin Latince yaşam anlamına gelen “vita” sözcüğünden kaynaklanır. Vitaminler yağda ve suda eriyenler olarak iki gruba ayrılır .


YAĞDA ERİYEN VİTAMİNLER : A, D, E ve K vitaminleridir .
SUDA ERİYEN VİTAMİNLER : B grubu vitaminler ile C vitaminidir .


YAĞDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER
A vitamini

Balık yağı, tereyağı, yumurta sarısı, karaciğerde bol bulunur.Fazlası karaciğerde depolanır. vücuda dogrudan A vitamini olarak alınmaz.
  • Enfeksiyonlara karşı direnci arttırır .
  • Normal büyüme, üreme, kemik ve diş gelişimi, görme için gereklidir.
  • Cildin tırnakların ve saçların sağlıklı kalmasını sağlar.
  • Diş ve dişetleri için büyük önem taşır .
  • Gözle ilgili çeşitli rahatsızlıklar (gece körlüğü, iltihaplanma gibi )
Örnek ;Kayısı,kuşkonmaz,maydanoz,ısp anak, havuç,kereviz, marul, portakal, erik, domates

----> Provitamin A olarak vücuda alındıktan sonra ince bağırsak ve karaciğerde A vitaminine dönüşür.

D vitamini

Karaciğer, yumurta, süt, peynir, balık yağı ve tereyağında bulunur.D vitamini de A vitamini gibi dogrudan alınmaz.
  • İnce bağırsaklardan kalsiyumun emilmesine yardımcı olur.
  • Kalsiyumun kemiklerde ve dişlerde tutulmasını sağlar .
  • Vücutta kalsiyum ve fosfor dengesini sağlar.
  • Dişlerde çürüme,kanama,diş etlerinin çekilmesini ve çocuklarda raşitizm hastalıgını önler.
  • Eksikliğinde büyüklerde osteomalazi hastalıgının meydana gelmesine neden olur
Örnek;Balık yağı, balık, yumurta, tereyağı, karaciğer, et, sebzeler, güneş

----> Bitkisel ve hayvansal besinlerle vücuda alınan D vitaminin öncü maddesi güneş ışığının etkisiyle vücutta D vitaminine dönüşür.


E vitamini

Yeşil-sebze,et,karaciğer,bitkisel yağlar ve tahıllarda bulunur.
  • Kalp-damar hastalıkları ve kısırlık gibi rahatsızlıkları önler.
  • Üreme organlarının normal olarak gelişmesini sağlar .
  • Yaşlı kişilerde bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Hücrelerin daha uzun yaşamasını ve yenilenmesini sağlar .
  • Eksikliğinde kansızlıga neden olur.
Örnek;Buğday, tohumlu besinler, soya fasülyesi yağı, arı sütü, ceviz, marul, tere, kereviz, maydanoz, ıspanak, lahana, mısır yağı, mısır, yulafta.


K vitamini
  • Kalın bagırsaktaki bakteriler tarafından sentezlenir.
  • K vitamini takviyesi yanlızca kanamalı hastalarda verilir.
*K vitamini kanın pıhtılaşmasını sağlayan provitaminin karaciğerde yapılmasını sağladıgından eksikliğinde yaralanmalarda kan pıhtılaşması görülmez.
Örnek;Ispanak,kabak, marul, yeşil domates, yeşil biber, inek sütü, peynir, tereyağı, yumurta, kırmızı et, pirinç, karaciğer, mısır, muz, şeftali, çilek.


SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER

B1 vitamini
  • Kasların ve sinir sisteminin faliyeti için gereklidir.
  • Yetersizliğinde iştahsızlık, huzursuzluk, bellek zayıflığı ve dikkat azalması,beriberi hastalıgı,kalp yetmezliği görülür.
Örnek;Buğday, kepek, bira mayası, taze sebze meyve, koyun eti, sığır eti, balık eti, yumurta, süt

B2 vitamini
  • Eksikliğinde dilde kızarma, yanma hissi, ağız çevresi ve dudaklarda kızarma, tahriş, çatlaklar, gözlerde kaşıntı, yanma hissi, katarakt oluşumu, saçların dökülmesi, çocuklarda büyüme yavaşlaması, kilo kaybı, sindirim sorunları oluşur .
  • Görmede etkilidir.
  • Eksikliğinde sinir sistemi bozuklugu, ciltte beyazlaşma , ağız kenarlarında iltihaplanma ve çatlama görülür.
Örnek;Karaciğer, böbrek, buğday unu, patates, et, süt, yumurta, peynir, kepek, yeşil sebzeler, havuç, fındık, yer fıstığı, mercimek

B3 vitamini
  • Yetersiz beslenme sonucu deriyi sinir sistemini tutan pellegra adlı hastalık ortaya çıkar
  • Hücrelerin oksijeni kullanabilmeleri için gereklidir
  • Midede sindirimin temel taşları olan asitlerin üretimini sağlar.
Örnek;Bira mayası, kepek, yer fıstığı, sakatat, kırmızı et, balık, buğday, baklagiller, un, yumurta, süt, limon, kabak, incir, portakal, hurma

B5 vitamini
  • Doğada bol olduğu için eksikliğine rastlanmaz.
  • Ayrıca bir miktar bağırsaklarda da yapılmaktadır.
  • Eksikliği kan şekerinde düşme, ellerde titreme, kalp çarpıntıya neden olur .
Örnek;Karaciğer, kırmızı et, tavuk, yumurta, ekmek, sebzeler


B6 vitamini
  • Sinir sistemi ve hormonların çalışmasını düzenler.
  • ücudun savunmasında antikor ve akyuvar oluşumunda rol oynar
  • Eksikliğinde migren tipi baş ağrısı, kansızlık, ciltte kuruluk, görme problemleri, uyuşukluk, adele zayıflığı ve krampları oluşur .
Örnek;Karaciğer, böbrek, kırmızı et, balık, yumurta, ekmek, sebzeler

B12 vitamini
  • Besinlerle veya sigara gibi alışkanlıklarla vücuda giren siyanürü etkisiz hale getirir
  • Sinir sisteminin düzenli çalışması için gereklidir.
  • Eksikliğinde dilde hassasiyet, şişme, kızarma, hayal görme, depresyon, adalelerde kasılmalar, sinir iltihaplarına bağlı olarak el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yanma şikayetleri oluşur .
Örnek;Karaciğer, yürek, böbrek, kırmızı et, tavuk, balık, süt, peynir, yumurta


C vitamini
  • Folik asidin etkin hale gelmesinde , bağ dokunun oluşumunda , dışardan besinler yoluyla alınan demirin kana karışmasında etkilidir.
  • Yaraların iyileşmesini, damarların sağlıklı olamalarını sağlar
  • Eksikliğinde diş eti kanamaları ve çekilmeleri olur.
Örnek;Siyah üzüm, narenciye, çilek, kavun, karpuz, yeşil biber, maydanoz, brokoli, havuç, soğan, bezelye
Facebook beğen
 
Reklam
 
 

=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=